Thi công PCCC là lắp đặt các hệ thống báo cháy, chữa cháy, cấp nước chữa cháy, chiếu sáng sự cố, chống khói và điện phục vụ PCCC theo thiết kế đã được thẩm định (nếu công trình thuộc diện thẩm định). Từ năm 2026, chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu về PCCC, chịu trách nhiệm về kết quả và khai báo trên Cơ sở dữ liệu về PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động. Vì vậy, thi công đúng thiết kế ngay từ đầu càng quan trọng.
Nội dung được đối chiếu với văn bản pháp luật đến tháng 10/2026.
Căn cứ pháp lý khi thi công hệ thống PCCC
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, hiệu lực từ 01/7/2025: Điều 16 (yêu cầu thiết kế), Điều 17 (thẩm định), Điều 18 (nghiệm thu), Điều 19 (PCCC khi đang thi công).
- Nghị định 105/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP (ký 08/9/2026, hiệu lực 15/9/2026). Phụ lục III kèm Nghị định 347/2026 là danh mục công trình phải thẩm định thiết kế PCCC.
- Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (áp dụng từ 01/7/2026 đến hết 28/02/2027): không thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an.
- QCVN 06:2022/BXD và Sửa đổi 1:2023 (an toàn cháy cho nhà, công trình); QCVN 10:2025/BCA (trang bị, bố trí phương tiện PCCC, hiệu lực 30/12/2025), cùng các TCVN được viện dẫn.
Nghị định 136/2020/NĐ-CP đã hết hiệu lực từ 01/7/2025.
Thi công hệ thống PCCC gồm những hạng mục nào?
| Hạng mục | Thành phần chính | Căn cứ trang bị / thiết kế |
|---|---|---|
| Báo cháy tự động | Tủ trung tâm, đầu báo, nút ấn, chuông đèn, module; hoặc thiết bị báo cháy độc lập liên kết | Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA; TCVN 7568-14 |
| Chữa cháy tự động | Sprinkler bằng nước, bọt; khí; sol-khí; bột; bình tự kích hoạt | Phụ lục A QCVN 10; TCVN 7336, TCVN 7161 |
| Họng nước chữa cháy trong nhà | Tủ họng, van, vòi, lăng, đường ống, bơm | Phụ lục B, H.2 QCVN 10 |
| Cấp nước chữa cháy ngoài nhà | Trụ nước, bể, trạm bơm | Phụ lục C QCVN 10; TCVN 6379 |
| Bình chữa cháy | Bình xách tay, bình có bánh xe | Mục 2.6 QCVN 10; TCVN 7435-1 |
| Chiếu sáng sự cố, chỉ dẫn thoát nạn; loa thông báo | Đèn sự cố, đèn exit; hệ thống loa | TCVN 13456; Phụ lục G QCVN 10 |
| Chống khói | Hút khói, tăng áp buồng thang, khoang đệm | QCVN 06:2022/BXD |
| Điện phục vụ PCCC | Nguồn, thiết bị bảo vệ cho bơm, quạt, cửa và màn ngăn cháy, thang máy chữa cháy | Điểm đ khoản 2 Điều 9 Nghị định 105/2025 |
| Thiết bị truyền tin báo cháy | Kết nối với Cơ sở dữ liệu về PCCC | Điều 27 Nghị định 105/2025 (cơ sở thuộc Phụ lục I hoàn thành trước 01/7/2027) |
Không phải công trình nào cũng cần đủ các hạng mục trên; danh mục do thiết kế xác định theo công năng và quy mô. Tìm hiểu thêm: lắp đặt hệ thống báo cháy tự động, họng nước chữa cháy vách tường, máy bơm chữa cháy. Với đèn sự cố và hút khói, xem giải pháp hệ thống chiếu sáng, PCCC, hút khói.
Công trình nào phải thẩm định thiết kế PCCC trước khi thi công?
Khoản 3 Điều 17 Luật PCCC quy định: công trình thuộc diện phải thẩm định chỉ được thi công khi đã có văn bản thẩm định thiết kế về PCCC. Một số ngưỡng trong Phụ lục III kèm Nghị định 347/2026/NĐ-CP:
| Loại công trình | Phải thẩm định khi |
|---|---|
| Nhà chung cư, nhà ở tập thể | Cao từ 7 tầng hoặc tổng diện tích sàn từ 3.000 m² |
| Khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú; trụ sở, nhà làm việc | Cao từ 7 tầng hoặc từ 3.000 m² |
| Karaoke, vũ trường, vui chơi giải trí | Cao từ 4 tầng hoặc từ 1.000 m² |
| Trung tâm thương mại, siêu thị, chợ, cửa hàng hàng hóa dễ cháy | Từ 2.000 m² |
| Nhà sản xuất hạng A, B / hạng C / hạng D, E | Từ 7.000 m³ hoặc 1.000 m² / từ 15.000 m³ hoặc 2.000 m² / từ 30.000 m³ hoặc 10.000 m² |
| Nhà kho hàng hóa hạng A, B, C | Từ 15.000 m³ hoặc 2.000 m² |
| Nhà để xe kín | Từ 2.000 m² |
Theo Điều 17 Luật PCCC, cơ quan chuyên môn về xây dựng hoặc chủ đầu tư thẩm định phần khoảng cách, giao thông chữa cháy, thoát nạn, ngăn cháy, chống khói. Cơ quan Công an thẩm định phần điện phục vụ PCCC và phương tiện, hệ thống PCCC, trong thời hạn không quá 06 ngày làm việc (điểm a khoản 6 Điều 9 Nghị định 105/2025). Công trình không thuộc Phụ lục III vẫn phải có giải pháp PCCC phù hợp (Điều 16 Luật PCCC).
Quy trình thi công PCCC theo quy định hiện hành
Bước 1. Khảo sát
Xác định công năng, số tầng, chiều cao PCCC, diện tích, khối tích, hạng nguy hiểm cháy, nguồn nước và đường cho xe chữa cháy, để biết công trình có thuộc Phụ lục I, Phụ lục III hay không.
Bước 2. Thiết kế
Thiết kế phải thể hiện đủ 7 nhóm yêu cầu tại khoản 1 Điều 16 Luật PCCC: khoảng cách PCCC; đường, bãi đỗ cho xe chữa cháy; thoát nạn; bậc chịu lửa và ngăn cháy; chống khói; điện phục vụ PCCC; phương tiện, hệ thống PCCC. Đơn vị tư vấn thiết kế chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm thiết kế (khoản 4 Điều 12 Nghị định 105/2025). Đây là phần việc của dịch vụ thiết kế thi công hệ thống PCCC.
Bước 3. Thẩm định thiết kế
Với công trình thuộc Phụ lục III, hồ sơ đề nghị thẩm định gồm văn bản đề nghị theo Mẫu PC11 và hồ sơ thiết kế. Kết quả là văn bản thẩm định theo Mẫu PC12, kèm hồ sơ được đóng dấu. Mẫu PC12 mới ghi rõ: chủ đầu tư có trách nhiệm thi công theo hồ sơ thiết kế và tổ chức nghiệm thu trước khi đưa công trình vào sử dụng.
Bước 4. Thi công
Đơn vị thi công phải thi công đúng thiết kế đã thẩm định, có biện pháp an toàn PCCC trong phạm vi thi công, lập hồ sơ hoàn công và nghiệm thu (khoản 6 Điều 12 Nghị định 105/2025). Công trình đang thi công phải có nội quy PCCC, biển báo, phương tiện chữa cháy và người được phân công nhiệm vụ PCCC (Điều 19 Luật PCCC). QCVN 10:2025/BCA (mục 2.6.5) yêu cầu công trình đang thi công có tối thiểu 01 bình bột ABC từ 4 kg cho mỗi 500 m² sàn của mỗi tầng.
Nếu thay đổi nguyên lý báo cháy, chữa cháy, chất chữa cháy hoặc thông số máy bơm thì phải thẩm định lại trước khi thi công tiếp (khoản 3 Điều 9 Nghị định 105/2025).
Bước 5. Nghiệm thu
Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu về PCCC từng phần, từng hạng mục, từng hệ thống và nghiệm thu hoàn thành. Bộ phận bị che khuất (đường ống trong trần, trong sàn) phải nghiệm thu trước khi thi công bước tiếp theo. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu (khoản 2, 3 Điều 18 Luật PCCC). Kết quả lập thành văn bản theo Mẫu PC18.
Hồ sơ nghiệm thu gồm: văn bản thẩm định kèm hồ sơ đóng dấu, biên bản nghiệm thu từng phần và tổng thể, bản vẽ hoàn công, giấy chứng nhận kiểm định phương tiện (nếu có), tài liệu hướng dẫn vận hành, bảo dưỡng (khoản 3 Điều 8 Nghị định 105/2025).
Từ 01/7/2026, thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của Công an không còn được thực hiện (Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP); cơ quan chức năng chuyển sang kiểm tra sau. Công trình thuộc diện thẩm định vẫn được Công an kiểm tra định kỳ 01 năm một lần trong khi thi công (khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025, đã sửa đổi).
Bước 6. Bàn giao và đưa vào sử dụng
Chủ đầu tư cung cấp hồ sơ thiết kế đã thẩm định và hồ sơ nghiệm thu cho đơn vị quản lý, vận hành (điểm e khoản 1 Điều 12 Nghị định 105/2025). Theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, chủ đầu tư còn phải khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào hoạt động. Sau đó là giai đoạn bảo dưỡng: hệ thống báo cháy, họng nước, chữa cháy tự động, đèn sự cố ít nhất 01 lần/năm; bình chữa cháy ít nhất 6 tháng/lần (mục 1.5.13 QCVN 10:2025/BCA). Xem thêm dịch vụ bảo trì hệ thống phòng cháy chữa cháy.
Thi công PCCC theo từng loại công trình
Nhà xưởng, kho
Yêu cầu phụ thuộc hạng nguy hiểm cháy (A–E), khối tích và diện tích. Chi tiết xem bài thi công hệ thống PCCC nhà xưởng.
Tòa nhà văn phòng, chung cư
Chung cư, nhà ở tập thể phải có báo cháy tự động từ 5 tầng hoặc từ 700 m², chữa cháy tự động khi chiều cao PCCC từ 30 m (Bảng A.1 QCVN 10:2025/BCA). Xem thêm: thi công hệ thống PCCC tòa nhà văn phòng.
Nhà trọ, nhà nhiều căn hộ cho thuê
Nhà từ 2 tầng, dưới 20 căn hộ, có căn hộ cho thuê ở mỗi tầng phải đáp ứng yêu cầu PCCC và đường cho xe chữa cháy theo khoản 3 Điều 57 Luật Nhà ở 2023. Trọng tâm là lối thoát nạn, lối ra khẩn cấp, ngăn cháy khu để xe và báo cháy sớm.
Nhà ở kết hợp kinh doanh
Khu kinh doanh hàng hóa có nguy cơ cháy, nổ phải có giải pháp ngăn cách hoặc ngăn cháy với khu để ở (Điều 21 Luật PCCC). Nhà có diện tích kinh doanh từ 50 m² thuộc diện quản lý về PCCC (mục 32 Phụ lục I Nghị định 105/2025).
Karaoke
Cơ sở karaoke thuộc diện quản lý về PCCC (mục 8 Phụ lục I Nghị định 105/2025). Công trình karaoke cao từ 4 tầng hoặc từ 1.000 m² phải thẩm định thiết kế. QCVN 10:2025/BCA yêu cầu mặt nạ lọc độc ở tất cả các tầng, không phụ thuộc quy mô. Về duy trì hệ thống, xem bảo trì hệ thống PCCC phòng karaoke.
Khách sạn, nhà nghỉ
Theo QCVN 10:2025/BCA, khách sạn phải có báo cháy tự động khi cao từ 3 tầng hoặc từ 700 m², và mặt nạ lọc độc cho mỗi người khi từ 3 tầng. Khách sạn cao từ 7 tầng hoặc từ 3.000 m² phải thẩm định thiết kế. Xem thêm bảo trì hệ thống PCCC khách sạn.
Chi phí thi công PCCC gồm những gì?
Không có đơn giá chung, vì chi phí phụ thuộc công năng, quy mô và hạng mục bắt buộc. Một báo giá đầy đủ nên tách thành các nhóm:
| Nhóm chi phí | Nội dung | Yếu tố làm thay đổi chi phí |
|---|---|---|
| Khảo sát, thiết kế, hồ sơ thẩm định | Thiết kế, thuyết minh, bản vẽ, hồ sơ PC11 | Công trình có thuộc Phụ lục III không; mức độ phức tạp |
| Thiết bị | Tủ báo cháy, đầu báo, bơm, đầu phun, van, bình, đèn sự cố | Báo cháy thường hay địa chỉ; loại chất chữa cháy; xuất xứ |
| Vật tư | Ống thép, phụ kiện, cáp chống cháy, sơn, giá treo | Chiều dài tuyến ống và cáp; áp lực thiết kế |
| Nhân công lắp đặt | Lắp đặt, thử áp, chạy thử, liên động | Thi công mới hay cải tạo khi đang vận hành; làm việc trên cao |
| Hạng mục kết hợp | Bể nước, trạm bơm, hút khói, tăng áp, điện PCCC | Có hay không có nguồn nước công cộng trong bán kính 400 m (mục 2.3.2 QCVN 10) |
| Nghiệm thu, hồ sơ, khai báo | Biên bản, hoàn công, kiểm định, hướng dẫn vận hành, khai báo CSDL | Số hệ thống phải nghiệm thu riêng |
Khi so sánh báo giá, nên yêu cầu các bên báo theo cùng bản vẽ và cùng danh mục thiết bị, ghi rõ hãng, model, độ dày ống. Tham khảo thêm bài báo giá thi công PCCC.
Tiêu chí chọn nhà thầu thi công PCCC
- Đọc được hồ sơ pháp lý của công trình: nhà thầu nói rõ công trình thuộc Phụ lục I, Phụ lục III hay không, căn cứ điều khoản nào.
- Thi công đúng hồ sơ đã thẩm định: không tự ý đổi chủng loại, nguyên lý hệ thống, vì đó là trường hợp phải thẩm định lại.
- Có hồ sơ năng lực, pháp nhân, nhân sự kỹ thuật phù hợp quy mô gói thầu.
- Lập đủ hồ sơ hoàn công, nghiệm thu, vì chủ đầu tư chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu.
Nếu cần một đơn vị tư vấn lắp đặt hệ thống PCCC và phối hợp với các hệ thống điện, nước, điều hòa trong cùng công trình, nên chọn nhà thầu thi công hệ thống cơ điện để hạn chế chồng chéo tuyến ống và máng cáp.
Sai lầm thường gặp khi thi công PCCC
- Thi công trước, thẩm định sau với công trình thuộc Phụ lục III → trái khoản 3 Điều 17 Luật PCCC.
- Đổi thiết bị, đổi nguyên lý hệ thống “cho rẻ” mà không thẩm định điều chỉnh.
- Đóng trần trước khi nghiệm thu đường ống, cáp → không còn căn cứ nghiệm thu phần bị che khuất.
- Nghĩ rằng bỏ thủ tục Công an kiểm tra nghiệm thu là “dễ hơn” → chủ đầu tư chịu trách nhiệm toàn bộ và vẫn bị kiểm tra định kỳ, đột xuất.
- Quên khai báo dữ liệu PCCC trước khi đưa công trình vào hoạt động.
Câu hỏi thường gặp
Thi công PCCC xong có cần Công an nghiệm thu không?
Trong giai đoạn áp dụng Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP (01/7/2026 – 28/02/2027), thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của Công an không được thực hiện. Chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu, chịu trách nhiệm về kết quả và khai báo dữ liệu theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP. Nên kiểm tra văn bản mới nhất tại thời điểm làm hồ sơ.
Công trình không thuộc diện thẩm định thì có cần thiết kế PCCC không?
Có. Điều 16 Luật PCCC yêu cầu công trình thuộc diện quản lý phải có giải pháp, thiết kế PCCC phù hợp; việc trang bị phương tiện vẫn theo QCVN 10:2025/BCA.
Thẩm định thiết kế PCCC tại Công an mất bao lâu?
Không quá 06 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; dự án quan trọng quốc gia, nhóm A không quá 10 ngày.
Kết luận
Thi công PCCC đúng quy định gồm 6 bước: khảo sát, thiết kế, thẩm định (nếu thuộc Phụ lục III), thi công, nghiệm thu, bàn giao kèm khai báo dữ liệu. Từ 2026, trách nhiệm dồn về chủ đầu tư nhiều hơn. Vì vậy, chọn nhà thầu thi công đúng thiết kế và lập hồ sơ đầy đủ là cách giảm rủi ro khi bị kiểm tra sau.
Anh chị cần khảo sát, lập phương án thi công PCCC có thể liên hệ Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng và Cơ điện Thăng Long qua hotline 0967 800 183 hoặc trang liên hệ.
